Haklı fesih, iş sözleşmesinin işçi veya işveren tarafından, geçerli ve ciddi bir sebep gösterilerek sona erdirilmesi durumudur. İş hukuku açısından haklı fesih, tarafların hukuki güvenliğini koruyan ve haksız fesih nedeniyle doğabilecek mağduriyetleri önleyen önemli bir düzenlemedir. 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen haklı fesih sebepleri, iş ilişkisinin adil ve dengeli bir şekilde yürütülmesini sağlamak için belirlenmiştir. Haklı fesih, iş sözleşmesini derhal feshetme hakkı tanır ve fesih sürecinde tazminat ile diğer haklar gündeme gelir.
İşçi Açısından Haklı Fesih
İşçi, işverenin iş sözleşmesine aykırı davranması veya iş yerinde çalışma koşullarını ağırlaştırması durumunda haklı fesih yoluna gidebilir. Örneğin; ücretin eksik ödenmesi, sağlık ve güvenlik önlemlerinin ihmal edilmesi, mobbing veya şiddet uygulanması işçinin haklı fesih sebeplerindendir. İşçi, haklı fesih hakkını kullanırken fesih gerekçesini açıkça belirtmeli ve mümkünse delillerle desteklemelidir. İşverenin bu koşulları düzeltmemesi halinde, işçi sözleşmeyi haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatı, ihbar tazminatı gibi haklarını talep edebilir.
İşveren Açısından Haklı Fesih
İşveren de bazı durumlarda iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Çalışanın iş sözleşmesinde belirtilen yükümlülükleri ciddi şekilde ihlal etmesi, işyerinde güveni sarsacak davranışlarda bulunması veya çalışma disiplini kurallarına uymaması işverenin haklı fesih gerekçeleri arasında sayılır. İşveren, fesih yaparken gerekçeleri açık ve belgeli şekilde ortaya koymalı, aksi hâlde haksız fesih nedeniyle tazminat ödemekle yükümlü olabilir. Mahkemeler, haklı fesih iddialarında delil ve koşulları titizlikle inceler.
Haklı Fesih Süreci ve Hukuki Sonuçları
Haklı fesih süreci, tarafların haklarını korumak ve hukuki anlaşmazlıkları önlemek için belirli prosedürlere tabidir. Fesih, yazılı olarak yapılmalı ve fesih nedeni açıkça belirtilmelidir. İşçi veya işveren, haklı fesih nedeniyle iş sözleşmesini derhal sona erdirebilir. Haklı fesih durumunda, işçi kıdem tazminatı ve ihbar tazminatını talep edebilir; işveren ise işyerindeki disiplinsiz veya sözleşmeye aykırı davranışlar nedeniyle gerekli hukuki önlemleri alabilir. Mahkemeler, haklı fesih taleplerini incelerken somut delilleri, tarafların davranışlarını ve iş sözleşmesinin koşullarını dikkate alır.
Haklı Fesihte Deliller ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Haklı fesihte deliller büyük önem taşır. İşçi açısından bordrolar, tanık ifadeleri, yazılı şikâyetler ve fotoğraf/video gibi belgeler haklı fesih sebebini destekler. İşveren açısından ise uyarı yazıları, performans raporları ve disiplin belgeleri delil olarak kullanılabilir. Taraflar, haklı fesih gerekçelerini belgelerle desteklemezse, fesih haksız fesih olarak değerlendirilebilir ve tazminat yükümlülüğü doğabilir. Bu nedenle sürecin dikkatli yürütülmesi, hem hak kaybını önler hem de hukuki güvenliği sağlar.
Bir yanıt yazın