İşe İade Davası ve Şartları

İşe iade davası, iş güvencesi kapsamında yer alan işçilerin, iş sözleşmelerinin geçersiz veya haksız nedenle feshedilmesi hâlinde başvurabilecekleri en önemli hukuki yollardan biridir. Bu dava ile işçi, işine geri dönmeyi veya işe başlatılmaması hâlinde tazminat almayı talep edebilir. İşe iade davası, hem işçinin çalışma hakkını korumayı hem de işverenin keyfi fesihlerini önlemeyi amaçlayan önemli bir iş hukuku kurumudur.

İşe İade Davasının Hukuki Dayanağı

İşe iade davası, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18, 19, 20 ve 21. maddelerinde düzenlenmiştir. Kanun, belirli şartları taşıyan işçilere iş güvencesi sağlamış ve geçerli neden olmaksızın yapılan fesihlere karşı dava hakkı tanımıştır. İşveren, iş sözleşmesini feshederken geçerli bir nedene dayanmak ve bu nedeni açıkça belirtmek zorundadır. Aksi hâlde fesih geçersiz sayılır ve işe iade davasının yolu açılır.

İşe İade Davası Açma Şartları

İşe iade davası açılabilmesi için kanunda belirtilen şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir. İşçinin belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyor olması, iş yerinde en az otuz işçinin bulunması ve işçinin en az altı aylık kıdeminin olması temel şartlardandır. Ayrıca işçinin işveren vekili konumunda olmaması gerekir. Fesih işleminin geçerli bir nedene dayanmaması veya usule aykırı yapılması hâlinde işçi, işe iade davası açma hakkına sahiptir. Bu şartların varlığı, mahkeme tarafından titizlikle incelenir.

İşe İade Davası Süreci

İşe iade davası açılmadan önce arabuluculuk sürecine başvurulması zorunludur. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa, işçi son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açmalıdır. İşe iade davaları, basit yargılama usulüne tabidir ve diğer iş davalarına göre daha hızlı sonuçlandırılması amaçlanır. Mahkeme, fesih nedenini, işverenin sunduğu delilleri ve işçinin savunmalarını değerlendirerek karar verir.

İşe İade Davasının Sonuçları

Mahkeme, feshin geçersiz olduğuna karar verirse işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşveren işçiyi işe başlatmazsa, mahkeme tarafından belirlenen işe başlatmama tazminatını ödemekle yükümlü olur. Bu tazminat, işçinin en az dört, en fazla sekiz aylık ücreti tutarındadır. Ayrıca işçi, boşta geçen süreler için en fazla dört aya kadar ücret ve diğer haklarını da talep edebilir. İşe iade davası, işçi açısından güçlü sonuçlar doğuran bir dava türüdür.