İşten Çıkış Kodları​

İşten çıkış kodları, iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğini gösteren ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilen resmi kodlardır. Bu kodlar, işçinin kıdem ve ihbar tazminatı hakkını, işsizlik maaşı alıp alamayacağını ve ileride doğabilecek hukuki uyuşmazlıkları doğrudan etkiler. İşten çıkış kodlarının doğru seçilmesi hem işçi hem de işveren açısından büyük önem taşır. Yanlış bildirilen bir çıkış kodu, ciddi hak kayıplarına ve hukuki sorumluluklara yol açabilir.

İşten Çıkış Kodlarının Hukuki Önemi

İşten çıkış kodları, iş sözleşmesinin sona erme biçimini resmî olarak belgeleyen unsurlardır. Bu kodlar SGK kayıtlarına işlendiğinden, işçinin tüm sosyal güvenlik ve iş hukuku hakları bu bilgilere göre değerlendirilir. Özellikle işsizlik ödeneği, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı gibi hakların kazanılmasında çıkış kodu belirleyici rol oynar. İşveren tarafından yapılan bildirimin gerçeğe aykırı olması hâlinde işçi, dava yoluyla gerçek fesih nedeninin tespitini isteyebilir. Bu nedenle işten çıkış kodları hukuki açıdan bağlayıcı ve denetime açık kayıtlardır.

En Sık Kullanılan İşten Çıkış Kodları

SGK tarafından belirlenen çok sayıda işten çıkış kodu bulunmaktadır. Uygulamada en sık karşılaşılan kodlardan bazıları; işveren tarafından geçerli nedenle fesih, işçi tarafından istifa, deneme süresi içinde fesih, emeklilik nedeniyle ayrılma ve ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış nedeniyle fesih şeklindedir. Özellikle istifa ve işveren feshi arasındaki ayrım, işçinin tazminat ve işsizlik maaşı hakkını doğrudan etkiler. Bu nedenle kodun doğru belirlenmesi büyük önem taşır.

İşten Çıkış Kodlarının İşçi Haklarına Etkisi

İşten çıkış kodu, işçinin işsizlik ödeneği alıp alamayacağını belirleyen temel unsurlardan biridir. İşveren tarafından yapılan ve işçinin kusuruna dayanmayan fesihlerde işsizlik maaşı hakkı doğar. Buna karşılık, istifa veya ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle yapılan fesihlerde işsizlik maaşı bağlanmaz. Ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı açısından da çıkış kodu belirleyicidir. Yanlış kod bildirimi, işçinin hak kaybına uğramasına neden olabileceği gibi işveren açısından idari yaptırımların da gündeme gelmesine yol açabilir.

Yanlış İşten Çıkış Koduna İtiraz ve Dava Yolu

İşten çıkış kodunun gerçeği yansıtmadığı durumlarda işçi, öncelikle işverene başvurarak düzeltme talep edebilir. Bu talebin sonuçsuz kalması hâlinde arabuluculuk yoluna başvurulması zorunludur. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa işçi, iş mahkemesinde dava açarak fesih nedeninin düzeltilmesini ve buna bağlı haklarının ödenmesini isteyebilir. Mahkeme, tanık beyanları, yazılı belgeler ve çalışma koşullarını değerlendirerek gerçek fesih nedenini tespit eder. Yanlış bildirilen işten çıkış kodunun düzeltilmesi, işçinin tazminat ve işsizlik maaşı gibi haklarını geri kazanmasını sağlar.